To ile jest tych badań? – tłumaczenie na angielski i inne języki obce

Dzisiaj kwestia tłumaczenia na angielski, francuski, niemiecki i praktycznie każdy inny język słowa „badanie”. Jaki jest z nim problem? Taki, że kiedy Polak mówi „badania”, czasem chodzi mu o jedną czynność, a czasem o wiele.

Możemy na przykład powiedzieć o badanich nad sposobami leczenia gruźlicy – chodzi nam o jeden długotrwały proces i po angielsku użylibyśmy słowa „research” w liczbie pojedynczej.

Ale są też badania w znaczeniu analiz, testów, np. badanie krwi, tłumaczone na angielski jako blood test (w innych wypadkach może to być analysis, study). Jeśli badanie to wystąpi wielokrotnie, można mówić o „badaniach krwi” – blood tests.

Tak więc tłumacz, aby dobrze wykonać swoje zadanie, musi rozumieć, o jakie badanie chodzi – jedno długotrwałe czy kilka krótkich. Kwestia ta jest bardzo ważna, zwłaszcza w tłumaczeniach medycznych. W naszych przykładach można to łatwo stwierdzić, ale w bardziej zaawansowanych tekstach o mniej znanych dziedzinach wiedzy – dużo trudniej.

Ale jeszcze większym problemem jest to, że Polacy nie zawsze wyrażają się poprawnie i logicznie, między innymi naukowcy, którzy silą się na język naukowy. Często trafiam na przypadek, że ktoś mówi o pojedynczym badaniu, np. badaniu krwi, a jednak nazywa to „badaniami krwi”.

Co ma zrobić tłumacz z polskiego na francuski, angielski czy niemiecki w takim wypadku, gdy nie jest w stanie się domyślić, czy badań jest wiele? Chyba najbezpieczniej jest użyć liczby mnogiej, bo zawsze na upartego można wykazać, że jakieś badanie składa się z kilku mniejszych badań/analiz, a dużo trudniej jest uzasadnić nazwanie jednym badaniem dwóch różnych analiz wykonanych przez dwa różne laboratoria w innych latach.

Należy tylko zaznaczyć, że jeśli chodzi o tłumaczenie medyczne, np. artykułu o jakimś leku, to lepiej skontaktować się z autorem i upewnić się, bo od takiego detalu może zależeć czyjeś życie.

Na koniec wymienimy kilka możliwych tłumaczeń słowa badanie na angielski: analysis (w liczbie mnogiej: analyses), study, test, research, examination, investigation.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Pytanie kontrolne: