Tłumaczenie padding z angielskiego na polski

Ostatnio robiłem tłumaczenie z angielskiego na polski z dziedziny mody i miałem problem ze słowem „padding”. Słowniki tłumaczą to zwykle jako „wyściółka”, „obicie”. Jednak to tłumaczenie nie pasuje do wszystkich kontekstów. Według Oxford Dictionaries Online padding oznacza „soft material such as foam or cloth used to pad or stuff something”. Jak widać, jest to nie tylko wyściółka czy obicie, ale też stuffing. Jak tłumaczyć „stuffing” na polski? Np. jako wypełniacz. Poza obiciem i wypełniaczem są też bardziej specyficzne odpowiedniki, np. watowanie (np. kurtki), podbicie (np. płaszcza).

Ale mój problem polegał na czym innym. Co jeśli tłumacz z angielskiego na polski nie wie, czy ten materiał wypełnia coś, czy wyścieła? W przypadku niektórych części garderoby jedno i drugie wydaje się możliwe, więc jeśli tekst nie jest dość jasny, tłumacz ma spory problem. Jak można nazwać ogólniej obie możliwości? W końcu wymyśliłem coś takiego: dodatkowa warstwa. Tłumaczenie nie powala, ale jest to jakieś wyjście. Koleżanki z biura tłumaczeń były raczej za.

Jeszcze dodam, że jeśli chodzi o tłumaczenie literackie, padded można czasem tłumaczyć po prostu jako miękki albo gruby, bo do tego się to sprowadza.

Tłumaczenie sou – problem, który wraca jak zły szeląg

Dzisiaj powiemy o słowie szeląg i jaki użytek może z niego zrobić na przykład tłumacz z francuskiego na polski.

Każdy tłumacz zna dobrze problem, że często nie wiadomo, czy oryginalną miarę/wagę należy zostawić tak jak jest, przeliczyć na polską jednostkę czy też opatrzyć przypisem. Tutaj powiemy o sytuacji, gdy w tekście oryginalnym występuje drobna waluta jakiegoś kraju, np. dawny francuski sou w tłumaczeniu z francuskiego na polski, ale konkretna suma nie ma znaczenia. Chodzi mi o użycia metaforyczne i powiedzenia typu „it won’t cost you a penny” i „n’avoir pas le sou”. Pensa akurat czytelnicy mogą znać, co innego jednak w przypadku sou. Pisać „nie mam ani su”? – nie wiadomo, o co chodzi. Z kolei „nie mam ani grosza” może brzmieć śmiesznie, bo we Francji nie płaci się groszami. W takiej sytuacji tłumacz z francuskiego na polski może rozważyć użycie słowa „szeląg”.

Słowo jest ciekawe. Wygląda na tłumaczenie angielskiego słowa „shilling”, ale wcale nim nie jest. Wg Doroszewskiego jest to dawna polska moneta miedziana i nazwa wywodzi się z niemieckiego. Choć jednak szyling jest polski, przeciętny Polak nic o nim nie wie i nie zdziwi się bardzo, gdy w tłumaczeniu z francuskiego dwóch Paryżan będzie mówić o szelągach. W ten sposób, oszukując czytelnika, omijamy problem. Francuski su to tylko przykład, myślę że szeląg pasuje do wielu innych krajów i z techniki może też skorzystać tłumacz niemiecki, angielski, węgierski i wielu innych.

Ku pomocy innym tłumaczom zamieszczam tu wyrażenia z szelągiem wg słownika frazeologicznego języka polskiego Skorupki:

  • zwrócić coś do szeląga
  • stracić co do szeląga
  • nie mieć za szeląg szczęścia
  • znać kogo jak zły szeląg
  • nie mieć złamanego szeląga przy duszy

W słowniku są jeszcze pewne ich wariacje, ale pozwalam sobie je pominąć.

Tłumaczenie z angielskiego na polski

Mam jeszcze coś do powiedzenia dla tłumaczy z angielskiego na polski. Być może znacie wyrażenia takie jak: „a bad penny always comes back”, „turn up like a bad penny”, „like a bad shilling” (zarówno polski „zły szeląg”, jak i angielski „bad penny”, odnoszą się do podrobionych, uszkodzonych monet).

Rzecz w tym, że całkiem dobrze znam wyrażenie „wracać jak zły szeląg”, chociaż żadne dobre polskie źródło nie potwierdza jego istnienia. Mam podejrzenie, że to kalka, ale tak często popełniana przez tłumaczy z angielskiego na polski, że weszła do użycia. Że nie tylko ja znam to wyrażenie, pokazują wyniki google’a dla „wraca jak zły szeląg” – pełno pięknych przykładów użycia, bardzo autentycznych, bo w wypowiedziach na forach i blogach. Napiszcie w komentarzu, jeśli znacie jakieś źródło, które potwierdza istnienie tego wyrażenia. I ogólnie wypowiedzcie się, co o tym sądzicie. A jeśli jest to kalka, to może dość już znana, żeby jej używać w tłumaczeniu?