Tłumaczenie padding z angielskiego na polski

Ostatnio robiłem tłumaczenie z angielskiego na polski z dziedziny mody i miałem problem ze słowem „padding”. Słowniki tłumaczą to zwykle jako „wyściółka”, „obicie”. Jednak to tłumaczenie nie pasuje do wszystkich kontekstów. Według Oxford Dictionaries Online padding oznacza „soft material such as foam or cloth used to pad or stuff something”. Jak widać, jest to nie tylko wyściółka czy obicie, ale też stuffing. Jak tłumaczyć „stuffing” na polski? Np. jako wypełniacz. Poza obiciem i wypełniaczem są też bardziej specyficzne odpowiedniki, np. watowanie (np. kurtki), podbicie (np. płaszcza).

Ale mój problem polegał na czym innym. Co jeśli tłumacz z angielskiego na polski nie wie, czy ten materiał wypełnia coś, czy wyścieła? W przypadku niektórych części garderoby jedno i drugie wydaje się możliwe, więc jeśli tekst nie jest dość jasny, tłumacz ma spory problem. Jak można nazwać ogólniej obie możliwości? W końcu wymyśliłem coś takiego: dodatkowa warstwa. Tłumaczenie nie powala, ale jest to jakieś wyjście. Koleżanki z biura tłumaczeń były raczej za.

Jeszcze dodam, że jeśli chodzi o tłumaczenie literackie, padded można czasem tłumaczyć po prostu jako miękki albo gruby, bo do tego się to sprowadza.

To ile jest tych badań? – tłumaczenie na angielski i inne języki obce

Dzisiaj kwestia tłumaczenia na angielski, francuski, niemiecki i praktycznie każdy inny język słowa „badanie”. Jaki jest z nim problem? Taki, że kiedy Polak mówi „badania”, czasem chodzi mu o jedną czynność, a czasem o wiele.

Możemy na przykład powiedzieć o badanich nad sposobami leczenia gruźlicy – chodzi nam o jeden długotrwały proces i po angielsku użylibyśmy słowa „research” w liczbie pojedynczej.

Ale są też badania w znaczeniu analiz, testów, np. badanie krwi, tłumaczone na angielski jako blood test (w innych wypadkach może to być analysis, study). Jeśli badanie to wystąpi wielokrotnie, można mówić o „badaniach krwi” – blood tests.

Tak więc tłumacz, aby dobrze wykonać swoje zadanie, musi rozumieć, o jakie badanie chodzi – jedno długotrwałe czy kilka krótkich. Kwestia ta jest bardzo ważna, zwłaszcza w tłumaczeniach medycznych. W naszych przykładach można to łatwo stwierdzić, ale w bardziej zaawansowanych tekstach o mniej znanych dziedzinach wiedzy – dużo trudniej.

Ale jeszcze większym problemem jest to, że Polacy nie zawsze wyrażają się poprawnie i logicznie, między innymi naukowcy, którzy silą się na język naukowy. Często trafiam na przypadek, że ktoś mówi o pojedynczym badaniu, np. badaniu krwi, a jednak nazywa to „badaniami krwi”.

Co ma zrobić tłumacz z polskiego na francuski, angielski czy niemiecki w takim wypadku, gdy nie jest w stanie się domyślić, czy badań jest wiele? Chyba najbezpieczniej jest użyć liczby mnogiej, bo zawsze na upartego można wykazać, że jakieś badanie składa się z kilku mniejszych badań/analiz, a dużo trudniej jest uzasadnić nazwanie jednym badaniem dwóch różnych analiz wykonanych przez dwa różne laboratoria w innych latach.

Należy tylko zaznaczyć, że jeśli chodzi o tłumaczenie medyczne, np. artykułu o jakimś leku, to lepiej skontaktować się z autorem i upewnić się, bo od takiego detalu może zależeć czyjeś życie.

Na koniec wymienimy kilka możliwych tłumaczeń słowa badanie na angielski: analysis (w liczbie mnogiej: analyses), study, test, research, examination, investigation.

Stwierdzić – tłumaczenie na angielski

Dzisiaj powiem, jak w tłumaczeniu z polskiego na angielski poradzić sobie ze słowem „stwierdzić”. W przypadku tego czasownika słowniki zawodzą. PWN-Oxford podaje takie odpowiedniki:

  • (skonstatować) to find, to certify, to pronounce
  • (oświadczyć) to state, to pronounce

Jednak ciągle trafiam w tekstach na użycia tego słowa, do których powyższe odpowiedniki nie pasują: „Trudno stwierdzić, czy jest to tłumaczenie finansowe, czy marketingowe”. Tłumaczenie czegoś takiego jako „It is difficult to state/certify…” jest bez sensu. W tym wypadku proponuję „It is difficult to say”.

Inny przykład: „Na podstawie sprawozdań finansowych można stwierdzić, że biuro tłumaczeń się rozwija”. I znów, tłumaczenie tego jako „On the basis of financial statements, it may be stated/found/pronounced that…” jest nienaturalne. W tym wypadku proponuję: „it may be concluded that” – czasownik ten pasuje zawsze, gdy stwierdzenie jest na czymś oparte.

Jeszcze jedna rzecz. Tak jak napisałem, PWN-Ox wyróżnił znaczenie stwierdzić – „skonstatować”. Już po napisaniu powyższego sprawdziłem w słowniku tłumaczenia konstatować i trafiłem na inne dobre odpowiedniki: „to determine” i „to establish”.