Seem – tłumaczenie na polski

Tym razem inna kombinacja – tłumaczenie z angielskiego na polski. Tematem jest kłopotliwe słowo „seem”. Każdy tłumacz angielski wie doskonale, co znaczy ten czasownik i jaki jest jego odpowiednik słownikowy („zdawać się”). Więc w czym problem?

Rzecz w tym, że użytkownicy języka angielskiego z naszej perspektywy nadużywają tego słowa. Jeśli zajrzymy do jakiejś powieści, co i rusz trafimy na zdanie, że coś „seemed to be”. Można dojść do wniosku, że wszyscy Anglosasi są przedstawicielami jakiejś filozofii, która nie pozwala im nigdy stwierdzić, że coś po prostu jest takie a nie inne. Dodatkowo używają tego słowa w konstrukcjach, które po polsku są nienaturalne, np. which seemed to have been eaten (ale to normalne, tłumaczenie z angielskiego na polski ma to do siebie, że trzeba dokonywać daleko idących przekształceń, aby stworzyć sensowny tekst). Prędzej czy później każdy tłumacz angielski powinien zadać sobie pytanie: czy ja naprawdę muszę to tłumaczyć? Przecież to zdanie po polsku brzmi okropnie.

Czasami można ten czasownik przetłumaczyć innym, mniej kłopotliwym słowem, np. „chyba”, „zapewne” itd. Czasami jednak należy go po prostu pominąć. Nie jest dość istotne, żeby kaleczyć nim język przekładu. Należy chyba uznać, że „seem to” to cecha języka angielskiego taka jak rodzajniki i trzeba się pogodzić z tym, że nie zawsze można ten czasownik zachować.

Stwierdzić – tłumaczenie na angielski

Dzisiaj powiem, jak w tłumaczeniu z polskiego na angielski poradzić sobie ze słowem „stwierdzić”. W przypadku tego czasownika słowniki zawodzą. PWN-Oxford podaje takie odpowiedniki:

  • (skonstatować) to find, to certify, to pronounce
  • (oświadczyć) to state, to pronounce

Jednak ciągle trafiam w tekstach na użycia tego słowa, do których powyższe odpowiedniki nie pasują: „Trudno stwierdzić, czy jest to tłumaczenie finansowe, czy marketingowe”. Tłumaczenie czegoś takiego jako „It is difficult to state/certify…” jest bez sensu. W tym wypadku proponuję „It is difficult to say”.

Inny przykład: „Na podstawie sprawozdań finansowych można stwierdzić, że biuro tłumaczeń się rozwija”. I znów, tłumaczenie tego jako „On the basis of financial statements, it may be stated/found/pronounced that…” jest nienaturalne. W tym wypadku proponuję: „it may be concluded that” – czasownik ten pasuje zawsze, gdy stwierdzenie jest na czymś oparte.

Jeszcze jedna rzecz. Tak jak napisałem, PWN-Ox wyróżnił znaczenie stwierdzić – „skonstatować”. Już po napisaniu powyższego sprawdziłem w słowniku tłumaczenia konstatować i trafiłem na inne dobre odpowiedniki: „to determine” i „to establish”.